สมาบัติ ๘ นิวรณ์ ๕

สมาบัติ ๘

สมาบัติ ๘ คือ รูปฌาน ๔ และ อรูปฌาน ๔

องค์ประกอบของรูปฌาน ๔ (เรียงลำดับ)

ปฐมฌาน (ฌานที่ ๑)

มี ๕ องค์ คือ วิตก (ตรึก), วิจาร (ตรอง), ปิติ (อิ่มใจ), สุข (สบายใจ), เอกัคคตา (จิตตั้งมั่นเป็นหนึ่ง).

ทุติยฌาน (ฌานที่ ๒)

มี ๓ องค์ คือ ปิติ, สุข, เอกัคคตา (วิตกวิจารดับไป).

ตติยฌาน (ฌานที่ ๓)

มี ๒ องค์ คือ สุข, เอกัคคตา (ปิติดับไป).

จตุตถฌาน (ฌานที่ ๔)

มี ๒ องค์ คือ อุเบกขา (วางเฉย), เอกัคคตา (สุขดับไป).

อรูปฌาน ๔ (ฌานที่ไม่มีรูป): (เป็นอารมณ์ที่ละเอียดกว่ารูปฌาน)

อากาสานัญจายตนฌาน (ฌานที่ ๕): เพ่งอากาศธาตุ ไม่มีรูป

วิญญาณัญจายตนฌาน (ฌานที่ ๖): เพ่งวิญญาณเป็นอารมณ์

อากิญจัญญายตนฌาน (ฌานที่ ๗): เพ่งภาวะที่ไม่มีอะไรเลยเป็นอารมณ์

เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน (ฌานที่ ๘): ฌานที่ละเอียด เป็นภาวะที่สัญญา (ความจำ) ไม่ใช่ว่ามี ไม่ใช่ว่าไม่มี เป็นภาวะที่จิตสงบละเอียด.

ฝึกสมาบัติ ๘ อย่างไม่เป็นกิเลส

ใช้สมาบัติ ๘ อย่างไม่เป็นกิเลส

นิวรณ์ ๕

นิวรณ์ ๕ หรือ ธรรมะที่เป็นเครื่องกั้นหรือขัดขวางไม่ให้จิตใจบรรลุคุณความดีหรือความสงบ คือ ความติดในพื้นฐาน ความคิดร้าย โกรธเคือง ไม่พอใจ ความหดหู่ ง่วงซึม ความฟุ้งซ่าน รำคาญใจ กังวลใจ ความลังเลสงสัย ไม่แน่ใจอย่างเป็นกิเลส